Bert en Margreet in Nepal

We zijn naar Nepal gegaan vanuit het verlangen de plaatselijke kerken te ondersteunen. Daartoe zijn we ook uitgezonden vanuit de PKN in Poortugaal en de GZB. Via de GZB is er contact gelegd met de EPTS, waar ik (Bert) een aantal uren les geef. Omdat het schooljaar al begonnen was, moest ik de maandag na onze aankomst meteen al beginnen met lesgeven. Ik geef aan de eerstejaars college over de Evangeliën en aan de tweedejaars over de  katholieke (of algemene) brieven. Onder de katholieke brieven worden de brieven van Petrus, Jacobus, Judas en Johannes verstaan. De lessen vragen aardig wat voorbereiding. De studenten zijn  vriendelijk en beleefd. Maar durven ook nog niet zo goed iets te zeggen. Het is dus lastig om er achter te komen hoeveel ze oppikken van de lessen. Vooral van de eerstejaars is het Engels nog zeer beperkt. Maar over 2 weken hebben ze een “midden examen” daar zal het duidelijk worden. Veel studenten zijn intern. Ze maken lange dagen, want ze staan al om 5 uur op en beginnen dan met wat ze ‘devotion’ noemen. Een dagopening. In de klassen zitten jongens en meisjes door elkaar, maar tijdens vieringen  zitten jongens en meisjes apart (net als in de meeste Nepalese kerken).
De EPTS leidt op tot bachelor niveau. Het is een vierjarige opleiding. De studenten krijgen les in alle kerkelijke vakken zoals dogmatiek, kerkgeschiedenis en Oude en Nieuwe Testament maar bijv. ook over management en financiën. Naast de theoretische vakken moeten de studenten in het weekend meewerken in een kerkelijke gemeente waar ze dan bijv. verantwoordelijk zijn voor de jeugd, de zang leiden of ook preken. Als ze afgestudeerd zijn kunnen ze pastor worden, zangleider of bijv. iets in het pastoraat.
De gebouwen zijn eenvoudig. Zoals ook het meubilair. Maar er heerst een goede sfeer en de studenten vinden het erg bijzonder een docent te hebben die  fluiten kan. Het EPTS ligt op een kwartier fietsen van ons huis dus dat is goed te doen.
Hieronder heb ik de visie en de missie van de EPTS weergegeven. Ze willen de studenten opleiden tot gelovige en competente discipelen van Jezus, tot vrucht voor de gemeenten.

Vision
   The vision of EPTS is to see Nepali Communities flourishing in the fruits of the Gospel through the labor of disciples yoked to Christ.
Mission
  The mission of EPTS is to provide Christ-centered training to equip godly leaders for Christ’s church among Nepal people, who are authentic in Christian character, competent in theological knowledge, and equipped for ministry.

Is een ervaring op zich die zich totaal niet laat vergelijken met fietsen in Nederland: fietspaden en vlakke wegen. Intussen fietsen wij ongeveer 4 weken rond door Kathmandu. Door Kathmandu loopt de Bagmatirivier en dus ligt Kathmandu deels in de, relatief vlakke, vallei van deze rivier. Grote delen van de stad zijn redelijk goed `befietsbaar` al hebben wij in het parcours naar de Bijbelschool en de Universiteit allebei een erg steile helling en is het wegdek vaak erg slecht.
Maar er wordt in Kathmandu erg weinig gefietst. En als er gefietst wordt is dat heel vaak door westerlingen. Die fietsen dan meestal op mountainbikes dus wij vallen op onze Nederlandse fietsen wel op. Nepalese vrouwen fietsen totaal niet. In ieder geval niet in Kathmandu. Nu is het verkeer ook heel erg druk. Veel drukker dan in 2012. Op een aantal punten in de stad staan nu de gehele dag agenten het verkeer te regelen , de rondweg om Kathmandu heen is ook erg veel drukker en daardoor viezer. Het verkeer bestaat voor een groot deel uit motoren en scooters, maar er is ook vrachtverkeer, er zijn veel taxi’s en, opvallend, ook erg veel schoolbussen.  Dat maakt het fietsen voor ons ook niet altijd plezierig, we dragen voor onze veiligheid dan ook fietshelmen.  Zeker Margreet moet toch een stuk langs de rondweg. Wat voor de veiligheid beslist helpt is gewoon royaal je hand uit steken als je van richting wilt veranderen. Nepalezen fietsen niet veel maar zijn wel goed in het verbouwen van fietsen, een dubbel zo brede bagagedrager, beugels om gasflessen in te vervoeren, manden om fruit vanuit te verkopen, vaak wordt er op deze fietsen dan ook niet meer gefietst maar loopt men ermee langs de weg. En wat de denken van een tot schoolbus verbouwde fiets? En dat in een buurt vol met verkeersdrempels van een hoogte die we in Nederland niet kennen. Een echt veilig gevoel geeft het niet.

De hamvraag van Nepal, en waarschijnlijk van veel meer landen op deze wereld.
Is er wel of geen stroom, kan ik de waterkoker gebruiken voor het theewater of moet het in een pannetje op het gas? Is de laptop opgeladen of schakelt deze zich zo uit en moet ik dan uren wachten voor ik hem gebruiken kan.
Nu hebben heel veel huizen een “inverter”, een accu die wordt opgeladen als er stroom is en die er voor zorgt dat er in ieder geval in ieder vertrek een lamp kan branden. In het huis van de familie Los, waar we nu in wonen, wordt de accu zoveel mogelijk opgeladen door zonnepanelen. Ook hebben zij een zonneboiler waarin het water door de zon wordt opgewarmd.
Om ons heen horen we een paar dieselgeneratoren opstarten zodra de stroom uitgevallen is. Dat is duur en vervuilend. Maar de wasmachine, naaimachine, oven om maar een paar dingen te noemen moeten echt gewoon stroom hebben.  Dus vaak moet je je planning aanpassen aan de antwoord op de vraag:” battie chha?”
Er zijn schema’s, de stad is in 7 gebieden verdeeld, die beurtelings stroom krijgen. En soms krijg je zomaar meer, dan is er onverwacht een hele dag stroom terwijl je er volgens het schema geen recht op hebt. Gemiddeld zit je op dit moment ongeveer 8 uur zonder stroom, verdeeld over 2 periodes. Door de regentijd is er veel water in de stuwmeren daarom deze “luxe”.
Al hebben we in 2012 wel meegemaakt dat tijdens dagen van veel politieke onrust er opeens veel meer stroom was. Misschien gaan mensen minder snel de straat op als ze televisie kunnen kijken?

Afgelopen week zijn we ruim 4 dagen op vakantie geweest. We zijn naar Pokhara gevlogen en hebben daar vanuit een guesthouse 2 dagen gewandeld. Normaal ga je naar Pokhara met de bus maar die busrit kost een dag. Nu is het een prachtige rit maar een dag heen en een dag terug als je maar 4 dagen hebt is een beetje teveel van het goede. Het vliegtuig deed er een half uur over. In Pokhara kan je de “himals”, besneeuwde bergen, goed zien als het helder is. Nu aan het einde van de regentijd hebben we ze al een paar keer gezien, erg indrukwekkend. In het guesthouse was ook de familie Baas. Zij zijn ook door de GZB uitgezonden. Jan werkt voor Asal Chhimenee Nepal waar hij meehelpt aan de wederopbouw na de aardbeving en Anne-Marie geeft de 5 dochters les. Wij hebben 2 dagen gewandeld met een gids en een drager. Dat is dus wel luxe, je rugzak wordt gedragen en de gids weet alle adressen om koffie te drinken of wat te eten. Ook het hotel was geregeld. De tweede dag moesten we ongeveer 700 meter afdalen grotendeels via grote stenen trappen. En dat terwijl het, voor ons, bloedheet was. Dat was echt afzien en het treiterige is dat als jij het echt zwaar vindt er altijd wel een Nepalees op teenslippertjes in een hoog tempo voorbij komt. Maar het was goed er even uit te zijn en bij te komen want we waren eigenlijk best wel moe. Morgen gaan we weer verder met ons gewone leven, Bert gaat weer les geven en Margreet gaat proberen de laatste papieren voor de Universiteit voor elkaar te krijgen. Al hebben we nog wel wat spierpijn van de afdaling van zaterdag.

Vorige week maandag stonden de verhuiswagens voor de deur in Poortugaal. Woensdagavond droegen we de sleutels van de pastorie over. Vrijdag vlogen we naar Nepal waar we zaterdag, erg moe, aankwamen. Zondag naar de internationale kerk waar we andere Nederlanders ontmoetten, en een erg bemoedigende preek kregen  met als centrale boodschap dat God met je mee gaat of je nu links of rechts gaat. Maandag begon Bert “gewoon’ met lesgeven. En dinsdag kwam de rest van de bagage, fietsen plus nog 60 kilo andere spullen zoals Bert zijn boeken.
Het ophalen van de bagage was een hele onderneming waar een hele papierwinkel aan te pas kwam. Ook het vervoer van de 2 grote, zware, fietsdozen naar het huis viel niet mee. Al met al erg drukke weken maar we zijn er goed doorheen gekomen.

We zijn dan intussen ook wel moe. En het ziet er naar uit dat de eerste vakantie pas met Kerst zal zijn. We moeten dus nog even doorbijten en zuinig met onze energie zijn. Het seminarie, EPTS, waar Bert les aan geeft heeft een behoorlijk niveau, dat vraagt wel flinke voorbereiding. De kunstacademie begint in september dus Margreet heeft nog even respijt. Maar bij Beauty for Ashes was men blij haar te zien en waren er meteen wat vragen. Gelukkig `lenen´ we het huis en de didi (huishoudster) van de fam. Los op dit moment dus er wordt voor ons gekookt, gewassen en gepoetst. Als Margreet iets huishoudelijks wil doen terwijl de didi er is zegt deze verontwaardigd: “mero kaam”, dat wil zeggen: mijn werk.

Het leven als predikantsgezin is nooit saai. Verschillende taken, verschillende rollen, toch vaak wel een beetje als een schaap met veel poten. De afgelopen anderhalve maand waren wel erg afwisselend en moest er op een andere manier erg hard gewerkt worden. Naast het afscheid nemen van het kerkelijke werk en het onderwijs hadden we de bruiloft van Rosanne en moest het huis leeg. Natuurlijk waren we daar ook al wel eerder mee begonnen. We hebben spullen weggegeven, weggegooid en zelfs verkocht. Maar het leek wel of het niet minder werd.

Uiteindelijk hebben we ongeveer 250 verhuisdozen gevuld. En afgelopen maandag kwamen er twee containers en is alles ingeladen. En daarna moest het huis echt leeg, tot in alle hoeken en gaten. En schoon. Gelukkig konden alle allerlaatste spullen bij Joost in de kelder en kwam Rosanne helpen poetsen. En zo is het gelukt: helemaal leeg en brandschoon, we zijn er trots op.

En toch was dit allemaal niet gelukt als we geen geweldige mensen om ons heen hadden gehad. Een vriend van wie we altijd de aanhangwagen mochten lenen. Een bedrijfje dat onze fietsdozen opvulde met zoveel bagage dat ze 50 kilo wogen. Onze eigen kinderen op wie we altijd een beroep kunnen doen. Zonder al deze helpende handen was het gewoon niet gelukt. Dus dank je wel iedereen!

Op  26 juni hadden we in een mooie dienst afscheid genomen van de gemeente in Poortugaal.
Maar een maand later op 31 juli stonden we opnieuw voorin de kerk.
Op deze zondag werden we namens de Protestante Kerk in Poortugaal en de GZB uitgezonden naar Nepal.  Het was een fijne dienst, waarin we aan het eind de zegen mochten ontvangen van collega ds Marianna van de Graaf. Daarna werd ons een zegen toegezongen met Opwekking 710: ‘Zegen hen’. Namens de GZB sprak regiocoördinator Tim Verduin. Hij hield de gemeente voor dat zo’n uitzending twee kanten op werkt. Het kan ook stimulerend zijn voor de gemeente. Ook riep hij de gemeente op biddend achter ons te staan.  Nog even en dan gaat de reis echt beginnen.

We zitten in een fase van afscheid nemen. Vaak zijn dat geregisseerde momenten zoals het afscheid van de kerkelijke gemeente, van het Deltaziekenhuis en van de school van Margreet. Maar eigenlijk nemen we elke dag afscheid: van het dorp waar we 20 jaar gewoond en gewerkt hebben, van de omgeving die zowel uit industrie als uit mooie polders en grienden bestaat en van het pleintje waar we al 20 jaar erg goed wonen. Maar we nemen ook afscheid van de tuin waar we veel planten zelf ingezet hebben en van de kruisbessenstruik die dit jaar een record opbrengst had. En wat de denken van de druif die na 20 jaar echt enorm is geworden.
We hopen dat de mensen die na ons in dit huis komen van kruisbessen, bramen, druiven, aalbessen, appels en pruimen houden. Maar eigenlijk ook van stokrozen, hortensia’s en een mooie fuchsia. Afscheid nemen valt niet altijd mee.

Inpakken en wegwezen. Zover is het nog niet. Maar we zijn hard bezig met opruimen, de eerste slaapkamers zijn al bijna leeg. De verhuizing is gepland en de verhuisdozen zijn gebracht. Er zijn intussen al dozen ingepakt. We zijn begonnen met spullen die we nu niet meer nodig hebben

Afscheid in veelvoud.
Intussen hebben we op meerdere plekken afscheid genomen. 24 juni was er een afscheidsavond die ons door de kerken werd aangeboden. We werden in een mooie cabriolet van huis opgehaald. Alle geledingen zoals de kindernevendienst, de jeugd en de kerkenraad hadden een sketch voorbereid. Er werden goede woorden gesproken en we kregen een mooi cadeau aangeboden.
Op 26 juni was de afscheidsdienst. Medewerking werd verleend door gospelkoor Relight en harmonie-vereniging La Bona Futura. Het koor en de muziek hadden zelfs een gezamenlijk nummer ingestudeerd. Het was een warme, indrukwekkende dienst. Er waren opnieuw enkele sprekers: collega ds.M.H. van de Graaf, ds. C. Romkes namens de classis, drs. J.P. Lokker, waarnemend burgemeester van Albrandswaard en dhr. J. Kijzerwaard, voorzitter van de gezamenlijke kerkenraad, en Mw. I. Luijten namens La Bona Futura. Er werden goede, waarderende woorden gesproken.
Op 3 juli was het afscheid van Delta Psychiatrisch Centrum. Hier werd medewerking verleend door muziek-groep Cross-over en collega pastor Maaike van Dijk.  Natuurlijk is er de afgelopen weken van mensen en groepen afscheid genomen, zoals de Wanmolen, de Hooge Werf, en verschillende afdelingen van Delta.